Szanowny Panie Ministrze! W związku z wątpliwościami, jakie powstawały i powstają na tle interpretacji
Szanowny Panie Ministrze! W związku z wątpliwościami, jakie powstawały i powstają na tle interpretacji przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, zwracam się z uprzejmą prośbą do pana ministra o przedstawienie stanowiska podległego panu resortu w następujących sprawach.
Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU z 1993 r. nr 11, poz. 50 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu tym podatkiem podlega import i eksport towarów i usług. Tym samym import usług mieści się w przedmiocie opodatkowania VAT.
Zgodnie z art. 4 pkt 5 ustawy o VAT pod pojęciem importu usług rozumie się usługi świadczone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, za których wykonanie należność jest przekazywana osobie lub jednostce mającej siedzibę za granicą. Podatnikami podatku VAT zgodnie z definicją zawartą w art. 5 ustawy o VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej i osoby fizyczne spełniające kryteria określone dalej tym przepisem. Jedną z kategorii podatników są podmioty zagraniczne (por. art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT), jeżeli wykonują czynności podlegające opodatkowaniu VAT osobiście lub przez osobę upoważnioną albo przy pomocy pracowników bądź przy wykorzystaniu zakładu lub urządzenia służącego działalności gospodarczej. Podatnikami podatku VAT są także usługobiorcy usług pochodzących z importu.
Zgodnie z art. 15 ust. 5 ustawy o VAT podstawą opodatkowania w imporcie usług jest kwota, którą usługobiorca jest obowiązany zapłacić. Przepisu art. 15 ust. 5 nie stosuje się zgodnie z ust. 6 w przypadku, gdy na podstawie odrębnych przepisów wartość usługi zwiększa wartość celną importowanego towaru oraz w przypadku gdy podatek został pobrany od podatnika, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.
Zgodnie z przepisami odpowiedniego rozporządzenia ministra finansów z dnia 31 maja 1995 r. w sprawie podatku od towarów i usług od międzynarodowego przewozu drogowego wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez niektórych przewoźników (DzU z 1995 r. nr 64, poz. 329) i z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU z 1995 r. nr 154 poz. 797 ze zm.) podatnicy, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, obowiązani byli do płacenia zryczałtowanego podatku VAT z tytułu świadczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usług międzynarodowego przewozu drogowego, jeżeli przewóz ten wykonywany jest pojazdami zarejestrowanymi za granicą.
Zgodnie z przepisami odpowiednio rozporządzenia ministra finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU z 1997 r. nr 156, poz. 1024 ze zm.) i rozporządzenia ministra finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU z 1999 r. nr 109, poz. 1245 ze zm.) podatnicy, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, świadczący usługi przewozu towarów pojazdami zarejestrowanymi za granicą, zwolnieni są z obowiązku płacenia zryczałtowanego podatku z tytułu świadczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usług międzynarodowego przewozu drogowego, jeżeli pojazd, przy pomocy którego świadczona jest usługa, zarejestrowany został w kraju, który nie pobiera podatków i opłat o podobnym charakterze od usług międzynarodowego przewozu drogowego wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi w Polsce.
Z literalnego brzmienia przepisu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT wynika, iż podatnik VAT - usługobiorca usługi pochodzącej z importu - nie był i nie jest obowiązany do uiszczenia podatku VAT z tytułu importu usług, w przypadku gdy podatek ten pobrany został od zagranicznego usługodawcy. Tym samym podatnik VAT - polski importer usługi transportowej - nie był i nie jest obowiązany uiszczać podatku od importu usług transportu międzynarodowego, jeżeli zagraniczny przewoźnik obowiązany jest do uiszczenia na granicy zryczałtowanego podatku VAT.
Zważywszy, iż do końca 1997 r. wszyscy przewoźnicy świadczący usługi transportu międzynarodowego samochodami zarejestrowanymi za granicą obowiązani byli uiszczać zryczałtowany podatek na granicy, podatnicy VAT - podmioty polskie importujące usługi transportowe, na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT byli zwolnieni z obowiązku uiszczania tego podatku.
Jak wynika z moich analiz stanowisko takie prezentuje też Naczelny Sąd Administracyjny np. w orzeczeniach z dnia 7 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 393/98 i SA/Gd 399/98. Niestety, organy skarbowe uporczywie kwestionują zapis art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, twierdząc, iż przepis ten w przypadku uiszczenia podatku na granicy nie wyłącza obowiązku podatkowego w stosunku do importera usługi.
Działanie to w mojej opinii jest pozbawione podstawy prawnej, a zważywszy iż orzeczenia te uchylane są przez Naczelny Sąd Administracyjny powoduje negatywne skutki dla budżetu.
Wobec powyższego zwracam się z prośbą o udzielenie informacji:
- Czy podatnicy podatku VAT importujący usługi transportowe szczególnie w okresie do końca 1997 r. obowiązani byli uiszczać podatek VAT od importu tych usług, szczególnie w przypadku gdy przedkładają organom skarbowym dowody świadczące o uiszczeniu podatku zryczałtowanego na granicy przez zagranicznych przewoźników?
- Jeżeli art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie dotyczy tych przypadków, to proszę o wskazanie mi przykładowych sytuacji, jakich ten przepis dotyczy.
- Które kraje europejskie stosują w odniesieniu do polskich przewoźników opłaty o podobnym charakterze?
Z poważaniem
Poseł Marek Sawicki
Warszawa, dnia 20 czerwca 2001 r.